Taariikhda Macbadka

 Taariikhda Macbadka

(Waxa ku jira Bilowgii cutubyada 1-3 waa sheekooyin ka yimid boqortooyada Ilaah)

Macbadku waa meesha uu Ilaah joogo. Markaa meeshaas waxay noqotaa boqortooyada Ilaah. Laakiin malaa'iigta dembiilayaasha ah oo aan xajin mansabkooda, Ilaah wuxuu abuuray dunida maaddada oo wuxuu xidhay malaa'igtii dembiga ahayd halkaas. Ilaah qaabka qofka wuxuu ka abuuray ciidda, ruuxna wuu ku afuufay, wuxuuna ka dhigay naf nool. Kani waa nin.

Sheekadani waxay ka timid Bilowgii cutubyada 1-3. Bilowgii 2:8 , "Rabbigu beer buu ka beeray xagga bari oo Ceeden, oo wuxuu dhigay ninkii uu sameeyey." Baybalka Cibraaniga, wuxuu leeyahay, "Rabbigu wuxuu beer ka beeray Ceeden, taas oo ka fog xagga bari." Beerta Ceeden kuma taal bari ee waxay ku taal galbeedka (Holy of Holies). Bari waxa ay ka dhigan tahay dawlad ka baxsan Ilaah. Si kastaba ha ahaatee, Aadan iyo Xaawa way dembaabeen, waxaa laga eryay Beertii Ceeden. Beerta Ceeden waa sida macbad oo kale. Waxay muujinaysaa macbudka boqortooyada Ilaah. Aadam wuxuu u eg yahay wadaad.

Ninkii ugu horeeyey ee Aadam, wuxuu ahaa asal ahaan mid, laakiin markuu seexday (dhintay) oo Xaawa ka go’day Aadan waxay noqdeen laba. Waxay noqdeen nin iyo naag. Naagtii Xaawa waxay astaan u tahay tii Ilaah ka tagtay, Aadanna wuxuu u taagan yahay Masiixa. Waa in la qariyo dembigii ay Xaawa samaysay. Si kale haddii loo dhigo, ninkii ugu horreeyay, Aadan, wuxuu qariyey dembiyadii dhammaan aadanaha adduunka. Ilaah wuxuu ka soo saaray beertii Ceeden. Wax yar ka dib wuxuu ku dhashay adduunka oo noqday nin (naf).

Ilaah wuxuu iyagii u ballan qaaday farcankii, oo wuxuu u xidhay harag, si ay ugu noqdaan boqortooyada Ilaah. Erayga Cibraaniga ah ee dharka maqaarku waa maqaar (עזור). Ama (עۖור) waa buro hilib ah, koodna (כָּתװנ׹ות) waa dhar. Buro hilib ah waxa loola jeedaa jidhka bini'aadamka oo dhoobo ah. Jidhkani waa inuu dhinto. Dharka macnihiisu waa ka fogaanshaha cawrada. Haddaba, waxa loo tarjumo sida dharka maqaarku waxay astaan u tahay dhimashadii ninkii ugu horreeyay, Aadan, oo ku dhintay iskutallaabta iyo sarakicidda ninkii ugu dambeeyay, Aadan. Aadanaha oo dhan waxay ka kooban yihiin raadkii ninkii ugu horreeyay, Aadan, iyo ballankii (farcankii) ninkii ugu dambeeyay, Aadan. Maxaa yeelay, ballankii farcankii naagta waa ballankii farcanka oo macnaheedu yahay sarakicidda.

(Taariikhda Macbadka Dhulka)

Macbadka jannada, oo asal ahaan mid ahaa, waxa loo abuuray dembiyada malaa'igaha, iyo sida bani'aadamka loo abuuray, macbudka dhulka ku yaal ayaa abuurmay. Sababtu waxay ahayd in loo oggolaado ruuxa dembigu inuu ku soo laabto boqortooyada Ilaah ka dib markii uu ku noolaa dhulkan. Haddaba, noolaha dunida ku noolaa waxay rajaynayeen inay ku noqdaan boqortooyada Ilaah iyagoo meelo allabari u dhisaya oo allabaryo u bixinaya Ilaah.

Waxaa samada u yimid macbud iyo macbud dhulka ku yaal. Tani waxay ku jirtaa Bilowgii 2:1: Sidaasay samooyinka iyo dhulku ku dhammaadeen, iyo guutooyinkooda oo dhanba. Wuxuu yidhi. Tani waa khalad tarjumaad Waa in la sheegaa in ciidammadii samada iyo ciidammadii dhulka dib loo habeeyey. Ka dib macbudka jannada, macbudka dhulka waa la abuuray oo dib loo habeeyey. Haddaba maalinta toddobaad waa nasasho. Markii macbudka dhulka la dhisay, way nasteen oo waxay noqdeen dadkii boqortooyada Ilaah. Ilaah wuxuu xusuusinayaa inay ka yimaadeen boqortooyada Ilaah.

(Isbeddelka Macbadka Dhulka)

Si kastaba ha ahaatee, dadkii noqday dadkii Ilaah waxay ka tageen rajadoodii boqortooyadii Ilaah oo waxay doonayeen inay dhistaan xaqnimadooda sida Ilaah oo kale oo adduunka ah. Tani waa dhacdadii Tower of Baabel. Waxay sheegeen in ay leben ka samaysan doonaan oo ay taawar ka dhisi doonaan xagga sare ee cirka. Taas macnaheedu waa inay ka tegi doonaan macbudka runta ah oo ay dhisi doonaan munaaradda ay doonayaan. Illahay afkii wuu qasay. Maahmaahda ah hal af ayaa ka dhigan in diintu asal ahaan tahay hal caqiido (tawxiid), laakiin diintu waa kala firdhisan tahay. Waxay bilaabeen inay u adeegaan sanamyo.

Bilowgii 6:1-2 KQA - Oo waxay noqotay, markii dadku bilaabeen inay dhulka ku tarmaan, oo gabdho ay u dhasheen iyaga.

In wiilashii Ilaah arkeen gabdhihii dadka inay qurxoon yihiin; Wiilashii Ilaah waa kuwii macbudkii Ilaah dhawri jiray, laakiin gabdhihii dadku waa kuwa sanamyo caabuda, waayo, way isku qasmeen, oo badidood waxay ku noqdeen sanam caabudid, macbudkii waa la dumiyey, oo waxaa la dumiyey dad badan. Oo meeshiisiina waxaa la dhigay sanam u eg Bacal, oo Ilaah baa u yimid inuu iyaga ku xukumo biyo.

Xukunka biyuhu waxa uu tilmaamayaa dhimashadii Ciise Masiix ee iskutallaabta dusheeda, waana xukunka dembiga. Dembigu wuxuu ka dhigan yahay inay Ilaah caasiyoobeen, sababtoo ah waxay rabeen inay noqdaan sida Ilaah oo kale. Markaa Baybalku wuxuu inoo sheegayaa inaan ku dhimanno biyaha oo aan si toos ah u eegno Ilaah. In 1 Butros 3:20-21, "Kuwaas waa hore caasiyoobeen, markii dulqaadashadii Ilaah ay sugaysay waagii Nuux, intii doonnidii la diyaarinayey, taasoo ay biyo ku badbaadeen dhawr qof, taasoo ah siddeed nafood. Masaladaas oo xataa baabtiiskii imminka inaga badbaadiya (ma aha xoornimada wasakhda jidhka, laakiin waa u jawaabidda niyada wanaagsan xagga Ilaah), xagga sarakicidda Ciise Masiix.

Xukunka dabka Sodom iyo Gomora waa xukun nafta. Nafta (sida dharka) oo jidhka ka soo baxaa waa inay dhintaa, oo nafta cusub ayaa ka dhalatay jannada. Matayos 3:11, “Runtii waxaan idinku baabtiisay biyo ilaa toobadda. Laakiin kan iga daba imanayaa waa iga xoog badan yahay, kan aanan istaahilin inaan kabihiisa qaado, wuxuu idinku baabtiisi doonaa Ruuxa Quduuska ah iyo dab. oo ku yaal jidh cusub oo ruuxi ah (dharka Masiixa).

Macbudka jannada ku yaal waa sidiisii, laakiin macbudka dhulku wuu sii xumaanayaa. Oo Ilaah wuxuu doortay nin la odhan jiray Ibraahim, oo wuxuu ka soo bixiyey magaaladiisii, iyo xigaalkiisii, iyo gurigii aabbihiis, oo wuxuu galay Kancaan oo Ilaah hor kacayay. Markaasuu meelo allabari ka dhisay meel alla meeshii uu tegeyba. Halkaas ayuu Ilaah ku caabuday oo injiilka boqortooyadii Ilaah ku wacdiyey.

Kadib Boqor Daa'uud, Sulaymaan wuxuu noqday boqor oo wuxuu dhisay macbad. Si kastaba ha ahaatee, reer binu Israa'iil waxay sii wadeen inay nijaaseeyaan macbudka. Ilaah wuxuu u oggolaaday shisheeyaha inay soo duulaan reer binu Israa'iil, taasoo keentay burburkii macbudka. Markaasay dadkii toobad keeneen oo ku celceliyeen dembigoodii ilaa ay gaadheen macbudka Yeruusaalem ku yaal.

Macbudka Yeruusaalem wuxuu ahaa macbudka Ilaah ee reer binu Israa'iil, laakiin Ciise wuxuu sheegay in ay ahayd xabaal caddaysan. Ciise wuxuu sii sheegay in Macbadka Yeruusaalem uu dumi doono, waxaana burburiyay Roomaaniyiintii AD 70.

Ciise wuxuu yidhi waa macbud. Macbudka ayaa ka guuray dhismaha una guuray meydkii Ciise. Laakiin sidoo kale, Ciise wuxuu ku dul dhintay iskutallaabta dusheeda Buur Moriyaah oo ka baxsan magaalada Yeruusaalem.

Iyo imaatinka Ruuxa Quduuska ah ee Bentakoste, quduusiintu waxay noqdeen macbudka Ilaah. Macbudku dhismo maaha, balse waa macbudkii Ilaah oo lagu dhex dhisay quluubta rumaystayaasha. Tan waxaa lagu sheegay siyaabo kala duwan kitaabka Muujintii. Macbadka waxaa lagu magacaabaa kun-sano, quduusiintana waxaa lagu magacaabaa 144,000. Kuwa maanta tixraacaya dhismayaasha kaniisadaha sida macbadyo waxay ku soo noqonayaan xilligii sharciga. Sidoo kale, kuwa u duceeya macbudka Yeruusaalem in dib loo dhiso ama Yeruusaalem dib ugu qaylinaya waa dhammaan dadka doonaya inay sharciga ku soo noqdaan.

Macbudka jannadu waa sidiisii, laakiin macbudka dhulka waxa loo beddelay meel dhagax ah, meel la qaadi karo, macbud dhagax ah, jidhka Ciise iyo quduusiinta. Haddaba quduusiintu waxay noqdeen boqortooyada Ilaah. Kuwa Ciise rumaystay macbudka ma noqdaan, laakiin kuwa la midoobay Ciise Masiix, kan ku dhintay iskutallaabta oo la sarakiciyey, waxay noqdeen macbudka. Haddii awliyo uusan rumaysnayn sarakicidda isagoo nool, lama odhan karo awliyo. Haddaba sarakicidda sarakicidda waa sarakicidda jirta. Soo sarakicidda dhimashada dabadeed waa sarakicidda xukunka.

( Macbadka Quluubta quduusiinta)

Awliyadu waa qof Ciise Masiix kula dhintay iskutallaabta oo lala soo sara kacay, oo macbud baa qalbigiisa ka dhex dhisan. Marka ugu dambaysta, badbaadadu waa aasaaska boqortooyada Ilaah ee qalbiga. Si taas loo caddeeyo, Baybalku wuxuu ku muujiyay sawirro, gabayo, iyo sheekooyin cajiib ah laga bilaabo Bilowgii ilaa Muujintii. Marka rumaystaha uu ku badbaado Ciise Masiix, macbudka cusub iyo macbudka hore, boqortooyada Ilaah, waxay ku wada nool yihiin qalbiga rumaystaha. Tani way sii socotaa ilaa jidhku ka dhinto. Kani waa dagaal ruuxi ah. Abuuridda dunidii hore waxay ka bilaabatay ninkii ugu horreeyay ee Aadan, dhammaadka adduunkuna wuxuu ka bilaabmayaa ninkii ugu dambeeyay ee Aadan. Taas, dadka Ilaah waxay sii wadaan dagaalka ruuxiga ah. Labada makhluuqa ee ku jira qalbiga qofka mu’minka ah waxa lagu tilmaami karaa inay yihiin naftii hore iyo nafta cusub. Markaa badbaadadu waa la dagaallamo halka aqoonsiga jiritaanku ku jiro. Farqigu waa inuu ku jiro Ruuxa Quduuska ah ama sharciga. Inaad sharciga ku jirtaa waa dhimasho; Ruuxa Quduuska ah ku jira waa nolol. Baybalku waxa uu ina farayaa inaynu soo jeedno, oo aynu diirada saarno maskaxda samadu bixisay. Waxayna nagu odhanayaan ha isku darin.